Wydawca

Proza drażniła zarówno władze PRL-u, jak i środowiska opozycyjne a także przedstawicieli emigracji. Uważany za najbardziej konsekwentnego demaskatora polskich mitów narodowych pisarz 9 listopada kończy 90 lat. Do księgarń trafia właśnie jego najnowsza powieść pt. Niewola i dola Adama Poremby.

urodził się 9 listopada 1919 w Sanoku w rodzinie prostych robotników. W 1938 roku rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, które przerwał wybuch wojny. Brał udział w działaniach kampanii wrześniowej, później należał do Związku Walki Zbrojnej. Aresztowany w 1942 roku przez gestapo, przez trzy lata był więźniem obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu, Gross-Rosen i Bergen-Belsen.

Przed doświadczeniem obozowym uważał się za poetę, pisał wiersze, liryki miłosne. Wspominał, że nawet w drodze do obozu układał w myślach poemat, pożegnanie ze swoją młodzieńczą miłością z Sanoka. W wywiadach wspominał, że po doświadczeniu obozu nie chciał i nie mógł już tak pisać. Pierwszą swoją powojenną powieść zadedykował „Maniusiowi, autorowi wierszy lirycznych poświęcam...”, czyli samemu sobie sprzed wojny, wrażliwemu młodemu człowiekowi, który zniknął razem ze swymi romantycznymi wyobrażeniami.

Po wojnie osiadł w Belgii, gdzie ukończył studia slawistyczne, otrzymał obywatelstwo belgijskie i pracował jako wykładowca współczesnej literatury polskiej oraz lektor języka polskiego na uniwersytecie Universite Libre w Brukseli. Doktorat napisał o . W latach 1953-1959 był stałym recenzentem paryskiej „Kultury”. Kontakt z Maisons-Lafitte urwał się, gdy wyjechał w odwiedziny do Polski do krewnych.
„To było źle widziane. (...) Wróciłem, opowiedziałem nie to, czego się spodziewali i nastąpiło zerwanie” - wspominał po latach pisarz.

W 1959 roku ukazała się powieść pt. Matuga idzie. Przygody (Bruksela 1959), uważana sklep magiczny za credo twórczości . Pisarz odcina się w niej od tradycji prozy emigracyjnej, odwołuje się natomiast do kultury ludowej, sarmackich pamiętników, literatury sowizdrzalskiej. O Matudze... pisano, że to swoisty anty-Pan Tadeusz, pokazujący w krzywym zwierciadle tradycje emigracyjnej idealizacji dalekiej ojczyzny, kpiący z zaściankowej mentalności i narodowych mitów. Polskę symbolizuje w powieści Kartoflania bosa i wódką zalana. Następna powieść to satyra na religijne pielgrzymki, w dramacie Nasze srebra główny bohater to wiecznie pijany Antek, któremu zwiduje się Matka Boska, Nasz Julio Czerwony (1981) to satyra na i mit narodowego wieszcza, Śmierć białej pończochy i Zygmunt August to demistyfikacja okresu jagiellońskiego Złotego Wieku w Polsce.


Źródło: http://ksiazki.wp.pl/tytul,Marian-Pankowski-konczy-90-lat,wid,15041,wiadomosc.html